Goed horen draait niet altijd om één oplossing. Sommige mensen hebben aan één hoortoestel genoeg, terwijl anderen baat hebben bij een combinatie van verschillende hooroplossingen. Een voorbeeld daarvan is bimodaal horen. Hierbij gebruik je een cochleair implantaat (CI) aan het ene oor en een hoortoestel aan het andere oor.
Maar waarom zou je twee verschillende systemen gebruiken? En wat is het verschil tussen bimodaal horen en bijvoorbeeld twee hoortoestellen of twee cochleaire implantaten? Wij leggen het uit.
Wat is bimodaal horen?
Bij bimodaal horen gebruik je twee verschillende manieren om geluid waar te nemen. Aan het ene oor draag je een cochleair implantaat en aan het andere oor een hoortoestel.
Een cochleair implantaat wordt gebruikt wanneer een gewoon hoortoestel onvoldoende helpt bij ernstig tot zeer ernstig gehoorverlies. Het implantaat zet geluid om in elektrische signalen die de gehoorzenuw stimuleren.
Een hoortoestel werkt anders. Dit toestel versterkt geluid en geeft het via de gehoorgang en het middenoor door aan het binnenoor. Bij bimodaal horen worden deze twee technieken dus gecombineerd.
Het doel is simpel: beide oren zo goed mogelijk laten samenwerken.
Hoe werkt bimodaal horen?
Stel dat je aan je rechteroor een cochleair implantaat draagt en aan je linkeroor een hoortoestel. Het CI zorgt aan de ene kant voor elektrische stimulatie, terwijl het hoortoestel aan de andere kant geluid akoestisch versterkt.
Je hersenen verwerken de informatie van beide oren samen. Daardoor kun je profiteren van wat beide hooroplossingen te bieden hebben.
Het hoortoestel kan bijvoorbeeld nog gebruikmaken van de natuurlijke manier waarop geluid via het oor wordt verwerkt. Het cochleair implantaat kan juist uitkomst bieden wanneer versterking met een hoortoestel aan dat oor onvoldoende is.
De combinatie kan daardoor meer informatie geven dan één hooroplossing alleen.
Waarom kiezen voor een CI aan het ene oor en een hoortoestel aan het andere?
Niet iedereen met een cochleair implantaat heeft aan beide oren een CI nodig. Soms kan een hoortoestel aan het andere oor nog voldoende ondersteuning bieden.
Dat kan interessant zijn wanneer er aan dat oor nog sprake is van bruikbaar restgehoor. Een hoortoestel kan dat resterende gehoor versterken, terwijl het CI het andere oor ondersteunt.
Bimodaal horen kan daardoor een praktische oplossing zijn voor mensen bij wie de mogelijkheden per oor verschillen. Het ene oor heeft bijvoorbeeld meer baat bij elektrische stimulatie, terwijl het andere oor nog goed reageert op akoestische versterking.
Wat zijn de voordelen van bimodaal horen?
Een belangrijk voordeel van bimodaal horen is dat je informatie van beide oren gebruikt. Dat kan helpen bij het verstaan van spraak, vooral wanneer er meerdere geluiden tegelijk aanwezig zijn.
Ook kan horen met twee oren helpen bij het bepalen waar geluid vandaan komt. Wanneer iemand je aanspreekt, is het prettig om niet alleen te horen dát er iemand praat, maar ook beter te kunnen inschatten waar die persoon staat.
Daarnaast kan de combinatie van een CI en een hoortoestel zorgen voor een rijkere hoorervaring. Het hoortoestel kan bijvoorbeeld bepaalde geluidsinformatie blijven versterken die via het natuurlijke gehoor wordt waargenomen.
De precieze voordelen verschillen per persoon. De mate van gehoorverlies, het resterende gehoor en de werking van het CI en hoortoestel spelen allemaal een rol.
Bimodaal horen is niet hetzelfde als twee hoortoestellen
De termen kunnen soms door elkaar worden gehaald. Bij bimodaal horen gebruik je echter twee verschillende typen hooroplossingen: een cochleair implantaat aan het ene oor en een hoortoestel aan het andere.
Draag je aan beide oren een hoortoestel? Dan noemen we dat binauraal horen met twee hoortoestellen.
Er bestaat ook een andere combinatie: twee cochleaire implantaten, één aan ieder oor. Dat noemen we bilaterale cochleaire implantatie.
Het verschil zit dus vooral in de combinatie van technieken.
Kan een hoortoestel samenwerken met een cochleair implantaat?
Ja, een hoortoestel en cochleair implantaat kunnen naast elkaar worden gebruikt. Bij sommige systemen is er ook communicatie mogelijk tussen het CI en het hoortoestel. Denk bijvoorbeeld aan functies waarbij beide apparaten met elkaar samenwerken of tegelijkertijd kunnen worden aangestuurd.
Welke mogelijkheden er zijn, hangt af van het merk, type en model van het CI en hoortoestel. Ook je persoonlijke hoorsituatie bepaalt wat verstandig is.
Daarom is het belangrijk om niet alleen naar de apparaten zelf te kijken. De afstelling en samenwerking tussen beide hooroplossingen zijn minstens zo belangrijk.
Voor wie kan bimodaal horen geschikt zijn?
Bimodaal horen kan geschikt zijn voor mensen met ernstig gehoorverlies aan één oor die onvoldoende geholpen zijn met een hoortoestel en daarom een cochleair implantaat krijgen. Aan het andere oor kan nog voldoende restgehoor aanwezig zijn om met een hoortoestel te benutten.
Of deze combinatie geschikt is, wordt altijd individueel bekeken. Een hoorspecialist (dat zijn wij!) kijkt onder andere naar je gehoorverlies, de werking van je hoortoestel en de mogelijkheden van een cochleair implantaat.
Het is dus niet zo dat een CI automatisch betekent dat je aan beide oren een implantaat nodig hebt.
Twee oren, twee verschillende manieren van horen
Bimodaal horen laat goed zien hoe persoonlijk een hooroplossing kan zijn. Het ene oor hoeft niet precies dezelfde ondersteuning te krijgen als het andere oor. Door een cochleair implantaat en een hoortoestel te combineren, kunnen beide oren op hun eigen manier worden ondersteund.
Wij kijken daarom altijd naar het volledige plaatje. Hoe goed hoor je met ieder oor? Welke geluiden zijn nog goed waarneembaar? Wat lukt met een hoortoestel en waar schiet versterking tekort? Op basis daarvan kan worden bekeken welke oplossing het beste aansluit bij jouw situatie.
