Hoortoestellen voor kinderen

Een hoortoestel bij een kind roept vaak meer vragen op dan bij een volwassene. Niet alleen technisch, maar vooral emotioneel. Want gehoor speelt een hoofdrol in hoe een kind leert praten, leert luisteren, contact maakt en zich ontwikkelt. Als dat gehoor niet optimaal werkt, heeft dat impact. Gelukkig zijn hoortoestellen voor kinderen tegenwoordig slim, klein, robuust en vooral: afgestemd op groeiende oren en een groeiend brein.

Een hoortoestel is voor een kind geen “laatste redmiddel”, maar een hulpmiddel dat ontwikkeling mogelijk maakt. Zie het als een bril voor de oren. Alleen dan eentje die tegen een stootje kan, bestand is tegen speelplaatsen, schooldagen en het leven in het algemeen.

Waarom gehoor zo belangrijk is bij kinderen

Kinderen leren door te luisteren. Spraak, taal, intonatie, emoties, sociale signalen: het komt allemaal binnen via het gehoor. Zelfs lichte gehoorverliezen kunnen al invloed hebben op:

• Spraak- en taalontwikkeling
• Concentratie en leerprestaties
• Sociale interactie
• Zelfvertrouwen

Waar een volwassene ontbrekende stukjes geluid vaak kan “invullen” op basis van ervaring, kan een kind dat nog niet. Wat niet gehoord wordt, wordt simpelweg niet geleerd.

Wanneer krijgt een kind een hoortoestel?

Hoortoestellen voor kinderen worden ingezet bij verschillende vormen van gehoorverlies:

• Aangeboren gehoorverlies
• Gehoorverlies door middenoorproblemen
• Gehoorverlies na ziekte of infecties
• Progressief gehoorverlies

In Nederland wordt gehoorverlies vaak al vroeg opgespoord via de gehoorscreening bij baby’s. Dat is geen overbodige luxe. Hoe eerder gehoorverlies wordt herkend, hoe beter de begeleiding en ondersteuning kan starten.

Hoe verschillen hoortoestellen voor kinderen van die voor volwassenen?

Hoortoestellen voor kinderen zijn geen “kleine volwassenenmodellen”. Ze zijn specifiek ontworpen voor kinderoren en kinderlevens.

Belangrijke verschillen:

• Ze groeien mee met het oor
• Ze zijn extra stevig en bestand tegen vallen
• Ze hebben kindvriendelijke instellingen
• Ze zijn compatibel met hulpmiddelen op school
• Ze zijn eenvoudig te controleren door ouders

Daarnaast is veiligheid belangrijk. Kinderhoortoestellen hebben vaak batterijklepjes met vergrendeling en duidelijke signaalfuncties.

Achter-het-oor hoortoestellen bij kinderen

De meeste kinderen dragen een achter-het-oor hoortoestel. Niet omdat het de enige optie is, maar omdat het praktisch gezien de beste keuze is.

Voordelen:

• Geschikt voor vrijwel alle vormen van gehoorverlies
• Makkelijk aan te passen bij groei
• Robuust en betrouwbaar
• Goed te combineren met oorstukjes op maat

Het oorstukje wordt aangepast naarmate het oor groeit. Dat klinkt misschien omslachtig, maar het zorgt ervoor dat het hoortoestel altijd goed blijft zitten en optimaal functioneert.

Hoortoestellen en school

Op school wordt duidelijk hoe belangrijk goed horen is. Instructies, uitleg, vragen van klasgenoten, toetsen zoals de CITO-toets: alles draait om verstaanbaarheid.

Veel kinderhoortoestellen kunnen gekoppeld worden aan:

• Microfoonsystemen van de leerkracht
• FM- of digitale draadloze systemen
• Tablets of computers

Hierdoor komt de stem van de leerkracht direct en helder binnen, zonder dat achtergrondgeluid de boel verstoort. Dat scheelt enorm in luisterinspanning en vermoeidheid.

Spelen, sporten en bewegen met een hoortoestel

Kinderen bewegen. Veel. En zonder pauzeknop. Een hoortoestel moet daar tegen kunnen.

Moderne hoortoestellen voor kinderen zijn:

• Schokbestendig
• Bestand tegen zweet
• Ontworpen om stevig te blijven zitten

Voor sommige activiteiten is extra bescherming verstandig, zoals gehoorbescherming bij harde geluiden of speciale oplossingen bij watersport. Hoortoestellen en water gaan namelijk niet vanzelf goed samen.

Water, gehoor en hoortoestellen

Kinderen die een hoortoestel dragen, kunnen net zo goed genieten van zwemmen en watersporten. Wel met de juiste voorzorgsmaatregelen. Technisch gesproken is een kinderhoortoestel weliswaar waterdicht, maar onder water hoor je simpelweg niks en gaan de oorstukjes dicht zitten. Bovendien raken ze gemakkelijk kwijt.

Daarbuiten kan water in het oor leiden tot oorontstekingen, zwemmersoor of, bij langdurige blootstelling, zelfs surfersoor. Zeker bij kinderen met oorproblemen of buisjes is bescherming belangrijk.

Zwemdoppen, zowel universeel als op maat, kunnen hierbij een rol spelen. Ze beschermen het oor tegen water en helpen problemen voorkomen, zodat het hoortoestel veilig af kan tijdens het zwemmen.

Het sociale aspect van een hoortoestel

Voor veel ouders is dit misschien wel het spannendste onderdeel. Hoe reageert de omgeving? Wordt mijn kind anders behandeld?

Kinderen zijn vaak verrassend nuchter. Zeker als ze vanaf jonge leeftijd een hoortoestel dragen, hoort het gewoon bij hen. Tegenwoordig zijn hoortoestellen er in verschillende kleuren en stijlen. Soms vallen ze op, soms juist niet. Beide is prima, zolang het kind zich er prettig bij voelt.

Goede begeleiding helpt hierbij enorm. Uitleg op school, aan vriendjes en vriendinnetjes en aan familie maakt het onderwerp normaal. En normaal is precies wat het mag zijn.

Onderhoud en controle

Een hoortoestel voor een kind vraagt aandacht. Niet overdreven veel, maar wel consequent.

Denk aan:

• Dagelijkse controle door ouders
• Regelmatig schoonmaken
• Controle van het oorstukje
• Periodieke afstelling bij het Audiologisch Centrum (vanaf 18 jaar mag dit bij de audicien)

Kinderen groeien, hun gehoor kan veranderen en hun luisteromgeving wordt complexer. Regelmatige controles zorgen ervoor dat het hoortoestel blijft doen wat het moet doen.

Hoortoestellen en gehoorbescherming: een combinatie

Een belangrijk punt dat vaak wordt vergeten: een hoortoestel beschermt het gehoor niet tegen harde geluiden. Sterker nog, bij lawaai kan extra bescherming nodig zijn.

Bij situaties met veel geluid, zoals vuurwerk, evenementen of harde muziek, is gehoorbescherming essentieel. Ook voor kinderen met hoortoestellen. Soms betekent dat: hoortoestellen uit en gehoorbescherming in.

Goed horen betekent ook goed beschermen.

De rol van ouders

Als ouder ben je geen audicien, maar je speelt wel een sleutelrol. Door alert te zijn op signalen, vragen te stellen en je kind te ondersteunen, maak je een wereld van verschil.

Niet alles hoeft perfect. Het gaat erom dat een kind kan meedoen, kan leren en zich kan ontwikkelen zonder dat gehoor een onnodige drempel wordt.

Een hulpmiddel, geen beperking

Hoortoestellen voor kinderen zijn geen beperking, maar juist een hulpmiddel om beperkingen te voorkomen. Ze openen de wereld van taal, communicatie en contact. En dat is precies wat een kind nodig heeft om te groeien.

Goed horen is geen luxe. Het is een basisvoorwaarde. En met de juiste hoortoestellen, begeleiding en bescherming ligt die basis stevig.