Jeuk in het oor. Schilfertjes. Soms wat roodheid, soms zelfs pijn of vocht. Veel mensen denken meteen aan een oorontsteking, maar verrassend vaak is eczeem in de gehoorgang de boosdoener. Niet gevaarlijk, wel vervelend. En als je er niets aan doet, kan het probleem zich blijven herhalen.
In deze blog leggen we uit wat gehoorgangeczeem precies is, hoe het ontstaat, welke klachten erbij horen en vooral: wat je eraan kunt doen.
Wat is eczeem in de gehoorgang?
Eczeem in de gehoorgang is een ontstekingsreactie van de huid in of rondom de gehoorgang. Die huid is dun, gevoelig en slecht bestand tegen verstoring. Zodra de natuurlijke beschermlaag uit balans raakt, kan eczeem ontstaan.
Het gaat hier niet om “eczeem” als één vaste aandoening, maar om een verzamelnaam voor verschillende huidreacties die sterk op elkaar lijken. De gehoorgang reageert met jeuk, roodheid, schilfering en soms nattende plekken.
Welke klachten kun je ervaren?
De klachten verschillen per persoon en per ernst, maar dit zijn de meest voorkomende signalen:
- Jeuk in of rondom het oor
- Droge, schilferige huid in de gehoorgang
- Roodheid of zwelling
- Pijn of een branderig gevoel
- Vocht of korstvorming
- Tijdelijk minder goed horen door zwelling of schilfers
De jeuk is vaak het meest opvallend. En precies die jeuk zorgt ervoor dat mensen gaan krabben of peuteren, wat het probleem meestal verergert.
Hoe ontstaat eczeem in de gehoorgang?
Er is zelden één duidelijke oorzaak. Meestal gaat het om een combinatie van factoren die de huid irriteren of uitdrogen.
Overmatig reinigen van de oren
Wattenstaafjes zijn een bekende boosdoener. Ze verwijderen niet alleen oorsmeer, maar ook de natuurlijke beschermlaag van de huid. Het resultaat: een droge, kwetsbare gehoorgang die sneller reageert met eczeem.
Allergische reacties
Sommige mensen reageren gevoelig op materialen of producten, zoals:
- Oordoppen of gehoorapparaten
- Shampoo, haarlak of zeep
- Metalen in sieraden
Deze vorm wordt ook wel contacteczeem genoemd.
Huidproblemen elders op het lichaam
Heb je last van eczeem, psoriasis of seborroïsch eczeem op andere plekken? Dan is de kans groter dat de gehoorgang ook meedoet. De huid “gedraagt” zich daar niet anders.
Vocht en warmte
Veel zwemmen, zweten of langdurig vocht in het oor kan de huid verweken en irriteren. Dit verstoort de natuurlijke balans en maakt de gehoorgang gevoeliger voor eczeem en infecties.
Stress en weerstand
Stress beïnvloedt het immuunsysteem en kan bestaande huidklachten verergeren. Ook een verminderde weerstand kan eczeemklachten doen toenemen.
Is eczeem hetzelfde als een oorontsteking?
Nee, maar het kan wel op elkaar lijken. Eczeem is een huidprobleem, terwijl een gehoorgangontsteking (otitis externa) meestal wordt veroorzaakt door een bacterie of schimmel.
Het lastige is dat eczeem de huid kwetsbaar maakt, waardoor een ontsteking juist makkelijker kan ontstaan. Daarom lopen eczeem en oorontstekingen soms door elkaar heen.
Twijfel je? Dan is het verstandig om een arts of audicien mee te laten kijken.
Wat kun je doen bij eczeem in de gehoorgang?
Gelukkig is er vaak veel te doen om de klachten te verminderen of onder controle te krijgen.
Stop met peuteren en schoonmaken
Hoe verleidelijk ook: laat wattenstaafjes en andere “hulpmiddelen” achterwege. De gehoorgang reinigt zichzelf. Extra schoonmaak verstoort het herstel van de huid.
Houd het oor droog, maar niet uitgedroogd
Na het douchen of zwemmen kun je het oor voorzichtig droogmaken met een handdoek. Geen föhn, geen tissues diep in het oor.
Bij mensen die veel zwemmen kunnen zwemdoppen helpen om overmatig vocht te voorkomen, mits ze goed passen en schoon worden gehouden.
Vermijd irriterende producten
Let op wat er in en rond je oor komt. Denk aan shampoo, stylingproducten of reinigingsmiddelen. Soms helpt het al om tijdelijk over te stappen op een milde, parfumvrije variant.
Gebruik verzorgende of medicinale middelen
Afhankelijk van de ernst kan een arts of KNO-specialist adviseren om:
- Een verzachtende olie of zalf te gebruiken
- Een corticosteroïdzalf voor korte tijd toe te passen
- Oordruppels te gebruiken bij ontsteking of infectie
Gebruik nooit zomaar middelen zonder advies, zeker niet als je trommelvlies mogelijk beschadigd is.
Laat je oren professioneel controleren
Blijven de klachten terugkomen of verergeren ze? Dan is het verstandig om je oren te laten beoordelen door een huisarts, KNO-arts of audicien. Zij kunnen beoordelen of het om eczeem gaat, of dat er meer speelt.
Kun je eczeem in de gehoorgang voorkomen?
Helemaal voorkomen lukt niet altijd, maar je kunt het risico wel flink verkleinen:
- Gebruik geen wattenstaafjes
- Wees voorzichtig met producten rond het oor
- Houd oordoppen en gehoorapparaten schoon
- Bescherm je oren tegen langdurig vocht
- Neem jeuk serieus en grijp op tijd in
Hoe eerder je de huid rust geeft, hoe kleiner de kans dat klachten chronisch worden.
Vervelend maar goed te behandelen
Eczeem in de gehoorgang is vervelend, maar in de meeste gevallen goed te behandelen. De sleutel zit in rust, goede verzorging en het vermijden van prikkels. Blijf niet te lang rondlopen met klachten, zeker niet als je pijn, vocht of gehoorverlies ervaart.
Twijfel je over wat er in jouw oor gebeurt? Dan is professioneel advies geen overbodige luxe. Je hebt tenslotte maar één set van je oren.
