De zomer mag dan langzaam aflopen, voor surfers en kitesurfers begint vaak juist een prachtige periode. De stranden worden rustiger, de wind trekt aan en de watertemperatuur is nog aantrekkelijk genoeg om het pak uit de kast te halen. Ook suppers, openwaterzwemmers, zeilers en kajakkers laten zich niet zomaar door een frisse ochtend tegenhouden.
Uw oren denken daar soms anders over.
Wie regelmatig in koud water ligt en daarbij veel wind langs de oren krijgt, kan te maken krijgen met vastzittend water, irritatie van de gehoorgang, een oorontsteking of op langere termijn een zogenoemd surfersoor. Dat laatste klinkt misschien als een stoere eretitel, maar is iets wat u liever voorkomt. Een surfersoor ontstaat langzaam en kan de gehoorgang steeds smaller maken.
Goede oorbescherming bij watersport is daarom geen overbodige luxe. In deze blog leggen we uit wat koud water en wind met de oren doen, wat het verschil is tussen een zwemmersoor en een surfersoor en welke rol surfoordoppen en EarPro kunnen spelen.
Waarom zijn de oren gevoelig tijdens het surfen?
De uitwendige gehoorgang loopt van de oorschelp naar het trommelvlies. De huid in deze gehoorgang is dun en gevoelig. Oorsmeer, ook wel cerumen genoemd, heeft hier een nuttige functie: het houdt de huid soepel, vangt vuil op en helpt de natuurlijke zuurgraad en bescherming van het oor in stand te houden.
Tijdens het surfen, kitesurfen of zwemmen krijgt deze huid veel te verduren. Water spoelt langs de gehoorgang, zout kan op de huid achterblijven en koude wind koelt een nat oor snel af. Blijft er water achter in de gehoorgang, dan kan het oor tijdelijk verstopt aanvoelen. Geluiden klinken doffer en soms ontstaat er jeuk of irritatie.
Een enkele keer water in het oor leidt meestal niet tot blijvende problemen. Het risico neemt toe wanneer de blootstelling vaak terugkomt, de huid beschadigd raakt of de gehoorgang door aanleg, oorsmeer of botgroei al nauwer is.
Wat is een surfersoor?
Een surfersoor heet in medische taal een exostose van de uitwendige gehoorgang. Door herhaalde blootstelling aan vooral koud water en koude wind kan het bot rond de gehoorgang langzaam aangroeien. Het lichaam lijkt als het ware extra bescherming tegen de kou te willen maken, maar die reactie verkleint juist de opening van de gehoorgang.
Deze botgroei is goedaardig, maar verdwijnt niet vanzelf. In het begin merkt iemand er vaak weinig van. De gehoorgang is dan slechts licht vernauwd en het gehoor kan nog normaal zijn. Naarmate de vernauwing toeneemt, blijven water, huidschilfers en oorsmeer gemakkelijker vastzitten.
Mogelijke klachten van een surfersoor zijn:
- water dat na het sporten lang in het oor blijft zitten;
- een verstopt of drukkend gevoel;
- terugkerende ontstekingen van de gehoorgang;
- ophoping van oorsmeer;
- pijn of irritatie;
- tijdelijk of blijvend minder horen door afsluiting van de gehoorgang.
De naam surfersoor is eigenlijk te beperkt. De aandoening wordt ook gezien bij kitesurfers, windsurfers, openwaterzwemmers, duikers, kajakkers, zeilers en andere mensen die vaak in natte en winderige omstandigheden sporten.
Onderzoek laat zien dat de kans samenhangt met de totale blootstelling door de jaren heen. Ook warmwaterÂsurfers kunnen botgroei ontwikkelen, al worden koud water en wind als belangrijke risicofactoren gezien. In Nederland is het buitenwater een groot deel van het jaar fris. Bescherming is daarom niet alleen iets voor hartje winter.
Surfersoor en zwemmersoor zijn niet hetzelfde
De termen surfersoor en zwemmersoor worden regelmatig door elkaar gehaald, maar het zijn twee verschillende problemen.
Een surfersoor is botgroei in de gehoorgang. Dit ontwikkelt zich meestal geleidelijk door herhaalde blootstelling aan water en kou. Een zwemmersoor is een ontsteking van de huid van de uitwendige gehoorgang, ook wel otitis externa genoemd. Zo’n ontsteking kan sneller ontstaan wanneer de huid lang vochtig blijft of beschadigd raakt.
Een vernauwde gehoorgang door een surfersoor kan een zwemmersoor wel in de hand werken. Water en vuil kunnen immers minder gemakkelijk naar buiten. Daardoor kan iemand met botgroei vaker last krijgen van oorontstekingen en verstoppingen.
Pijn bij aanraken van het oor, toenemende roodheid, zwelling, vocht uit het oor of een plotselinge verandering van het gehoor zijn redenen om een arts naar het oor te laten kijken. EarPro en oordoppen zijn bedoeld als bescherming rond het watersporten, niet als behandeling van een bestaande oorontsteking.
Waarom oorbescherming in het naseizoen extra belangrijk is
In september en oktober kan het nog prachtig weer zijn. De zon voelt warm en een wetsuit maakt een lange sessie goed mogelijk. Toch koelen water en wind de gehoorgang ongemerkt af. Vooral bij kitesurfen en windsurfen is de combinatie van opspattend water en een constante luchtstroom stevig.
Het verraderlijke van een surfersoor is dat u de botgroei zelf niet voelt ontstaan. Pas wanneer water steeds vaker blijft zitten of de gehoorgang aanzienlijk smaller is geworden, vallen de klachten op. Dan is de verandering al aanwezig. Vroeg beginnen met beschermen is daarom logischer dan wachten op de eerste problemen.
Dat geldt ook voor recreatieve watersporters. U hoeft geen professionele surfer te zijn. Wie jarenlang iedere week op het water staat, bouwt ongemerkt veel uren blootstelling op.
Surfoordoppen: een fysieke barrière tegen water en wind
Goed passende surfoordoppen verkleinen de hoeveelheid koud water en lucht die rechtstreeks in de gehoorgang komt. Daarmee pakken ze de belangrijkste blootstelling fysiek aan. Medische informatie over surfersoor noemt consequente bescherming met oordoppen en eventueel een neopreen capuchon als de belangrijkste praktische maatregel.
Een standaard oordop kan tijdens beweging losraken, oncomfortabel drukken of het omgevingsgeluid te sterk afsluiten. Bij watersport wilt u immers niet volledig van de omgeving verdwijnen. U moet andere surfers, aanwijzingen en waarschuwingssignalen kunnen blijven opmerken.
Surfoordoppen op maat van Zwemdopje.nl worden gemaakt aan de hand van een afdruk van uw eigen oren. Daardoor sluiten ze aan bij de unieke vorm van uw gehoorgangen. Maatwerk kan prettig zijn voor mensen die vaak op het water staan, moeite hebben met universele doppen of extra zekerheid willen tijdens intensieve beweging.
Een goede passing is belangrijk. Een dop moet voldoende afsluiten zonder pijn te veroorzaken. Hij moet stevig blijven zitten, maar ook weer veilig uit het oor gehaald kunnen worden. Geen twee gehoorgangen zijn hetzelfde; zelfs het linker- en rechteroor van één persoon kunnen sterk verschillen.
Wat is EarPro en hoe werkt het?
EarPro is geen oordop, maar een spray die vóór het zwemmen of watersporten in de gehoorgang wordt aangebracht. Volgens de fabrikant vormt het belangrijkste bestanddeel een sterk waterafstotend laagje over de huid van de uitwendige gehoorgang. Hierdoor zou water minder gemakkelijk aan de huid blijven hangen of in het oor opgesloten raken.
Het grote praktische verschil met een oordop is dat EarPro de gehoorgang niet afsluit. Het heeft daardoor geen directe invloed op het horen, het evenwichtsgevoel of het klaren van druk. Dat kan aantrekkelijk zijn voor sporters die niets in hun oren willen dragen of universele doppen snel verliezen.
Wel is het belangrijk om het verschil in bescherming te begrijpen. Een waterafstotend laagje is niet hetzelfde als een fysieke afsluiting. Een goed passende surfoordop houdt meer koud water en wind uit de gehoorgang. EarPro kan daarom worden gezien als een aanvullende of laagdrempelige beschermingsroutine, maar niet als een volledige vervanging van fysieke bescherming bij langdurige blootstelling aan koud water en wind.
De fabrikant positioneert EarPro als hulpmiddel tegen vastzittend water, een zwemmersoor en de risico’s rond een surfersoor. Onafhankelijk medisch onderzoek naar het voorkomen van botgroei door deze specifieke spray is echter beperkt. Voor het afremmen van de blootstelling die met een surfersoor samenhangt, zijn oordoppen en een capuchon beter onderbouwde maatregelen.
Dat maakt EarPro niet oninteressant. Het maakt vooral duidelijk waarvoor u het gebruikt: om vóór het watercontact een waterafstotende laag op de huid van de gehoorgang aan te brengen, zonder het oor af te sluiten.
Hoe gebruikt u EarPro?
Volgens de gebruiksinstructie van de fabrikant gebruikt u EarPro vóórdat u het water ingaat:
- Breng één spray aan in ieder oor.
- Masseer de tragus, het kleine kraakbeenflapje voor de gehoorgang, voorzichtig zodat de vloeistof zich kan verspreiden.
- Ga daarna het water in.
- Breng EarPro na twee uur blootstelling aan water opnieuw aan.
Het product verlaat volgens de fabrikant op natuurlijke wijze het oor en hoeft niet te worden uitgespoeld. Een flesje van 20 ml is goed voor ongeveer 200 sprays, oftewel circa 100 watersessies wanneer beide oren eenmaal worden behandeld. Na opening adviseert de fabrikant het product binnen zes maanden te gebruiken.
Volg altijd de aanwijzingen op de verpakking. Heeft u trommelvliesbuisjes, een gaatje in het trommelvlies, een ooroperatie gehad of op dat moment last van pijn, afscheiding of een ontsteking? Overleg dan eerst met een arts voordat u een product in de gehoorgang gebruikt.
EarPro of surfoordoppen: wat past bij u?
Het is niet altijd een keuze tussen het één of het ander. De juiste oplossing hangt af van uw sport, de duur van uw sessies, de watertemperatuur en hoe gevoelig uw oren zijn.
Surfoordoppen passen goed wanneer:
- u vaak of lang in koud water sport;
- u zoveel mogelijk water en wind uit de gehoorgang wilt houden;
- u eerder last heeft gehad van vastzittend water of oorontstekingen;
- u een vernauwde gehoorgang of beginnend surfersoor heeft;
- universele doppen niet goed blijven zitten;
- u kiest voor een persoonlijke pasvorm.
EarPro kan interessant zijn wanneer:
- u geen doppen in de oren wilt dragen;
- u een laagdrempelige routine vóór het zwemmen zoekt;
- u wilt dat de gehoorgang open blijft;
- u vooral hinder ervaart van water dat aan de huid blijft hangen;
- u het als aanvulling op uw bestaande oorbescherming wilt gebruiken.
Een combinatie kan logisch zijn wanneer:
- u zeer regelmatig in het water ligt;
- u lange sessies maakt;
- uw oren snel geïrriteerd raken;
- u naast een waterafstotende laag ook fysieke bescherming tegen kou en wind wilt.
Let daarbij op dat een product in het oor de pasvorm van een maatwerkdop kan beïnvloeden wanneer te veel vloeistof wordt aangebracht. Eén spray en een gelijkmatige verdeling zijn volgens de fabrikant voldoende. Controleer altijd of de dop daarna nog stabiel en comfortabel zit.
Een neopreen capuchon helpt ook
Een goede wetsuitkap of neopreen hoofdband houdt de oorschelpen warmer en vermindert de directe invloed van koude wind. Een capuchon sluit de gehoorgang niet volledig af, maar beperkt wel de afkoeling en de kracht waarmee water langs het oor stroomt.
Voor fanatieke koudwatersporters is de combinatie van goed passende oordoppen en een neopreen capuchon de meest complete fysieke bescherming. EarPro kan daar eventueel als extra onderdeel van de routine bij worden gebruikt.
Wat kunt u na het watersporten doen?
Ook na de sessie verdienen de oren aandacht:
- Laat water rustig uit het oor lopen door het hoofd zijwaarts te houden.
- Droog alleen de oorschelp en de ingang van de gehoorgang voorzichtig af.
- Steek geen wattenstaafjes, vingers of andere voorwerpen diep in het oor.
- Zet geen harde, hete lucht rechtstreeks op de gehoorgang.
- Laat het oor beoordelen wanneer water vaak lang blijft zitten.
- Neem bij pijn, uitvloed, koorts, zwelling of plotseling gehoorverlies contact op met een arts.
Gebruik bij een bestaande ontsteking niet op eigen initiatief allerlei sprays of druppels door elkaar. De huid van de gehoorgang kan dan extra gevoelig zijn en niet ieder middel is veilig wanneer het trommelvlies niet intact is.
Wanneer is een controle verstandig?
Een surfersoor wordt meestal ontdekt door in de gehoorgang te kijken. Omdat beginnende botgroei weinig klachten kan geven, kan controle verstandig zijn wanneer u al jarenlang veel in koud water sport.
Laat uw oren zeker beoordelen wanneer u merkt dat:
- water steeds langer blijft zitten;
- één oor vaker verstopt raakt dan het andere;
- u terugkerende oorontstekingen heeft;
- oorsmeer moeilijk te verwijderen is;
- uw gehoor na het zwemmen dof blijft;
- een oordop anders gaat zitten dan voorheen.
Bij ernstige vernauwing en aanhoudende klachten kan een KNO-arts een operatie overwegen waarbij de botgroei wordt verwijderd. Dat is een medische behandeling met een herstelperiode. Bescherming blijft ook daarna belangrijk, omdat blootstelling opnieuw tot problemen kan leiden.
Veelgestelde vragen over watersport en oren
Kan EarPro een surfersoor volledig voorkomen?
Daarvoor is onvoldoende onafhankelijk bewijs. EarPro vormt volgens de fabrikant een waterafstotende laag in de gehoorgang en kan helpen voorkomen dat water blijft hangen. Tegen de langdurige combinatie van koud water en wind bieden goed passende surfoordoppen en een neopreen capuchon de meest directe en medisch beter onderbouwde bescherming.
Is een surfersoor hetzelfde als een oorontsteking?
Nee. Een surfersoor is botgroei die de gehoorgang vernauwt. Een zwemmersoor is een ontsteking van de huid van de uitwendige gehoorgang. Een vernauwde gehoorgang kan water en vuil vasthouden en zo de kans op ontstekingen vergroten.
Kunnen ook kitesurfers een surfersoor krijgen?
Ja. De aandoening komt niet alleen bij golfsurfers voor. Ook kitesurfers, windsurfers, openwaterzwemmers, duikers, kajakkers en zeilers kunnen langdurig aan water, kou en wind worden blootgesteld.
Moet ik alleen in de winter oorbescherming gebruiken?
Nee. Ook in het naseizoen en bij relatief zacht weer kan het buitenwater koud genoeg zijn om de gehoorgang sterk af te koelen. De totale blootstelling over vele sessies en jaren telt mee. Consequent beschermen werkt beter dan alleen bij extreem koude dagen aan uw oren denken.
Kan ik surfoordoppen op maat laten maken?
Ja. Bij Zwemdopje.nl maken we surfoordoppen aan de hand van een persoonlijke oorafdruk. De pasvorm wordt afgestemd op uw oren. Dit is vooral prettig wanneer universele doppen niet comfortabel zitten of tijdens het sporten losraken.
Kan ik EarPro gebruiken als ik al oorpijn heb?
Oorpijn kan wijzen op irritatie, een ontsteking of een ander oorprobleem. Laat het oor dan eerst beoordelen door een arts en ga niet zelf door met allerlei producten in de gehoorgang.
Bescherm uw oren voordat ze protesteren
Het mooie weer hoeft niet voorbij te zijn om uw oren aan kou bloot te stellen. Juist het naseizoen levert fantastische omstandigheden op voor surfers en kitesurfers: meer wind, minder drukte en nog volop dagen waarop u het water op wilt.
Maak oorbescherming daarom net zo vanzelfsprekend als een goed wetsuit. Surfoordoppen op maat bieden een fysieke barrière tegen koud water en wind. EarPro is een gebruiksvriendelijke spray voor vóór het watersporten en vormt volgens de fabrikant een waterafstotende laag in de gehoorgang. Beide hebben hun eigen plaats; het belangrijkste is dat de bescherming aansluit bij uw oren, uw sport en het aantal uren dat u op het water doorbrengt.
Wilt u weten welke oplossing het beste bij u past? Neem gerust contact op met Horend Goed of bekijk de mogelijkheden voor surfoordoppen op maat via Zwemdopje.nl. Zo blijft de aandacht waar die hoort: bij de wind, de golven en een mooie sessie op het water.
Deze blog geeft algemene informatie en vervangt geen medisch onderzoek of persoonlijk advies. Productspecificaties en gebruiksinstructies kunnen door de fabrikant worden gewijzigd.
Bronnen
- LiquidPro EU, productinformatie en veelgestelde vragen over EarPro.
- NCBI Bookshelf, Surfer’s Ear (External Auditory Exostoses).
- Vallée e.a., External auditory exostosis among surfers: systematic review, 2024.
- Simas e.a., onderzoek naar external auditory exostosis bij warmwatersurfers.
- Health Service Executive Ireland, informatie over surfersoor en preventie.
