Niet ieder gehoorverlies is hetzelfde. Sommige mensen merken vooral dat gesprekken in een drukke ruimte lastiger worden. Bij anderen is zelfs een gesprek in een rustige omgeving moeilijk te verstaan. Wanneer het gehoor verder achteruitgaat, kan er sprake zijn van een flinke gehoorbeperking.
Maar wanneer spreken we precies van ernstig gehoorverlies? En wat betekent deze mate van gehoorverlies in het dagelijks leven? Wij leggen uit hoe gehoorverlies wordt ingedeeld, welke klachten kunnen ontstaan en welke hooroplossingen mogelijk zijn.
Hoe wordt de ernst van gehoorverlies bepaald?
De ernst van een gehoorbeperking wordt meestal vastgesteld met een gehoortest. Tijdens een audiometrisch onderzoek meten we welke zachte geluiden je nog kunt horen. De uitslag wordt weergegeven in decibel hearing level, afgekort tot dB HL.
Hoe hoger het geluidsniveau moet zijn voordat je een toon hoort, hoe groter het gehoorverlies.
In grote lijnen wordt gehoorverlies als volgt ingedeeld:
| Mate van gehoorverlies | Indicatieve drempel |
|---|---|
| Geen of zeer licht gehoorverlies | tot ongeveer 25 dB HL |
| Licht gehoorverlies | ongeveer 26 tot 40 dB HL |
| Matig gehoorverlies | ongeveer 41 tot 60 dB HL |
| Ernstig gehoorverlies | ongeveer 61 tot 80 dB HL |
| Zeer ernstig gehoorverlies | vanaf ongeveer 81 dB HL |
Deze grenzen kunnen per classificatiesysteem verschillen. Ook kijken we niet alleen naar één getal. Een audicien of audioloog beoordeelt het volledige audiogram en kijkt vooral naar wat je met je gehoor in de praktijk nog kunt.
Wanneer spreken we van ernstig gehoorverlies?
Bij een gemiddelde gehoordrempel van ongeveer 61 tot 80 dB HL spreken we doorgaans van ernstig gehoorverlies. Geluiden moeten dan behoorlijk luid zijn voordat je ze kunt waarnemen.
Normale spraak is bijvoorbeeld moeilijk of niet goed hoorbaar zonder hooroplossing. Een gesprek voeren kan daardoor veel inspanning kosten, zelfs wanneer iemand recht tegenover je zit.
De precieze gevolgen verschillen per persoon. Ook het soort gehoorverlies speelt een rol. Bij de ene persoon zijn vooral hoge tonen slecht hoorbaar, terwijl bij een ander juist een veel groter deel van het frequentiebereik is aangedaan.
Wat merk je als je veel minder goed hoort?
Wanneer je gehoor sterk is afgenomen, merk je dat meestal op verschillende momenten van de dag. Een gesprek volgen wordt lastiger en je bent vaker afhankelijk van het gezicht van degene die tegen je praat.
Je kunt bijvoorbeeld merken dat je:
- gesprekken moeilijk kunt volgen, ook wanneer iemand duidelijk praat
- de televisie veel harder zet dan anderen prettig vinden
- regelmatig vraagt of iemand iets wil herhalen
- moeite hebt met telefoneren
- geluiden uit je omgeving minder goed opmerkt
- gesprekken in een groep nauwelijks kunt volgen
- meer afhankelijk bent van liplezen of andere visuele informatie
Vooral zachte spraak kan moeilijk verstaanbaar worden. Je hoort misschien wel dat iemand iets zegt, maar mist delen van woorden of zinnen. Dat maakt communiceren vermoeiend.
Je hoort niet automatisch helemaal niets
De term ernstig gehoorverlies kan de indruk wekken dat iemand vrijwel niets meer hoort. Dat hoeft absoluut niet zo te zijn.
Ook bij een flinke gehoorbeperking kunnen verschillende geluiden nog goed worden waargenomen. Het probleem zit vaak in het verstaan van spraak. Je kunt bijvoorbeeld een stem horen, maar niet goed begrijpen wat iemand precies zegt.
Horen en verstaan zijn namelijk twee verschillende dingen. Een gehoortest laat zien welke tonen je kunt waarnemen, maar vertelt niet volledig hoe je gesprekken in het dagelijks leven ervaart.
Wat kan een hoortoestel betekenen?
Bij deze mate van gehoorverlies wordt vaak eerst gekeken wat er met krachtige hoortoestellen mogelijk is. Een hoortoestel versterkt geluid, zodat het beter hoorbaar wordt.
Welke versterking nodig is, hangt af van het type en de ernst van het gehoorverlies. Een toestel moet goed worden ingesteld om geluid zo duidelijk mogelijk te maken zonder dat alles simpelweg veel te hard klinkt.
Ook de afstelling speelt een grote rol. Het doel is niet om ieder geluid maximaal te versterken, maar om spraak en belangrijke omgevingsgeluiden zo bruikbaar mogelijk aan te bieden.
Wanneer je met goed aangepaste hoortoestellen toch onvoldoende kunt verstaan, kan een andere hooroplossing worden overwogen.
Wanneer kan een cochleair implantaat een mogelijkheid zijn?
Bij een zeer forse gehoorbeperking kan een cochleair implantaat, ook wel CI genoemd, in beeld komen wanneer hoortoestellen onvoldoende resultaat opleveren.
Een CI werkt anders dan een hoortoestel. Een hoortoestel versterkt geluid. Een cochleair implantaat zet geluid om in elektrische signalen die de gehoorzenuw stimuleren.
Niet iedereen met een flinke gehoorbeperking komt automatisch voor een CI in aanmerking. Er wordt onder andere gekeken naar het type en de mate van het gehoorverlies, het resultaat met hoortoestellen en de anatomische mogelijkheden van het oor.
Een gehoortest is daarom een belangrijk vertrekpunt, maar zeker niet het enige onderdeel van de beoordeling.
De gevolgen gaan verder dan een audiogram
Minder goed horen heeft niet alleen invloed op gesprekken. Ook alledaagse geluiden kunnen moeilijker worden waargenomen. Denk aan een deurbel, telefoon, verkeer of een waarschuwingssignaal.
Daarnaast kunnen sociale situaties meer energie kosten. Een verjaardag, restaurant of vergadering met meerdere mensen wordt bijvoorbeeld een stuk lastiger wanneer verschillende stemmen door elkaar heen klinken.
Sommige mensen gaan daardoor bepaalde situaties vermijden. Dat kan behoorlijk invloed hebben op werk, sociale contacten en vrije tijd.
Een passende hooroplossing kan dan veel meer betekenen dan alleen geluid versterken. Het kan helpen om gesprekken beter te volgen en gemakkelijker mee te doen aan dagelijkse activiteiten.
Een audiogram vertelt niet het hele verhaal
De hoeveelheid gehoorverlies wordt uitgedrukt in decibellen, maar achter dat getal zit iemand met een eigen verhaal. Twee mensen met ongeveer dezelfde uitslag kunnen hun gehoor heel verschillend ervaren.
Daarom kijken wij niet alleen naar de uitkomst van een gehoortest. We willen ook weten waar je in de praktijk tegenaan loopt. Kun je gesprekken goed volgen? Hoor je de telefoon? Kun je in een restaurant verstaan wat iemand zegt? En wat lukt er met je huidige hoortoestel?
Ernstig gehoorverlies is daarmee meer dan een getal op een audiogram. Het gaat om de invloed die je gehoor heeft op je dagelijks leven en welke ondersteuning ervoor zorgt dat je weer zo prettig mogelijk kunt communiceren.
