Je gehoor heeft meer nodig dan alleen rust en bescherming tegen harde geluiden. Ook voeding speelt een rol. Verschillende vitamines en voedingsstoffen zijn betrokken bij processen die belangrijk zijn voor de werking van je oren en gehoorzenuw. Een tekort aan bepaalde voedingsstoffen kan daardoor mogelijk invloed hebben op je gehoor.
Maar we willen daar wel een belangrijke kanttekening bij plaatsen. Vitamines zijn geen wondermiddel tegen gehoorverlies. Er is ook geen vitaminepil waarmee je beschadigde haarcellen in het binnenoor weer kunt herstellen. Wel zien we in onderzoek verbanden tussen bepaalde vitamines en een betere gehoorfunctie. Vooral vitamine B12, foliumzuur, vitamine A, C, D en E worden regelmatig onderzocht.
Vitamine B12 en je gehoor
Vitamine B12 is belangrijk voor de werking van het zenuwstelsel. Dat is relevant voor je gehoor, omdat geluid pas wordt waargenomen wanneer signalen vanuit het binnenoor via de gehoorzenuw naar de hersenen worden gestuurd.
Onderzoek laat een verband zien tussen een tekort aan vitamine B12 en gehoorproblemen. Ook wordt B12 onderzocht vanwege een mogelijke beschermende werking tegen gehoorschade door langdurige blootstelling aan lawaai. Een systematische review naar voedingsstoffen en lawaaislechthorendheid vond aanwijzingen voor een beschermende rol van vitamine B12 en foliumzuur. De onderzoekers benadrukken wel dat er meer onderzoek nodig is voordat we daar harde conclusies aan kunnen verbinden.
Vitamine B12 zit onder andere in vlees, vis, eieren en zuivel. Wie weinig of geen dierlijke producten eet, loopt een groter risico op een tekort en doet er goed aan de eigen voeding en eventuele supplementen met een arts of diëtist te bespreken.
Foliumzuur ondersteunt belangrijke processen
Foliumzuur, ook wel vitamine B11 genoemd, is betrokken bij de aanmaak van cellen en DNA. Ook speelt het een rol bij de stofwisseling van homocysteïne, een stof die in verband wordt gebracht met de gezondheid van bloedvaten.
Een tekort aan foliumzuur wordt in onderzoek in verband gebracht met een grotere kans op gehoorproblemen. Net als bij vitamine B12 zijn er aanwijzingen dat voldoende foliumzuur mogelijk beschermend kan werken bij gehoorschade door lawaai. Het bewijs is interessant, maar nog niet sterk genoeg om foliumzuur als behandeling tegen gehoorverlies te adviseren.
Foliumzuur vinden we vooral in groene groenten, peulvruchten, volkorenproducten en noten.
Vitamine A, C en E als antioxidanten
Vitamine A, C en E krijgen veel aandacht vanwege hun antioxidantwerking. Antioxidanten helpen het lichaam beschermen tegen oxidatieve stress. Dat proces speelt ook een rol bij beschadiging van cellen in het binnenoor.
Onderzoek naar voeding laat zien dat een hogere inname van vitamine A, vitamine C, vitamine E en foliumzuur mogelijk samenhangt met een lager risico op gehoorverlies. Een recente meta-analyse van voedingsonderzoek vond vooral voor vitamine A en foliumzuur aanwijzingen voor een beschermend verband. De resultaten voor vitamine C en E waren minder duidelijk.
Ook zijn vitamine C en E onderzocht bij plotseling perceptief gehoorverlies. Sommige studies vonden een positief effect wanneer antioxidanten naast de gebruikelijke behandeling werden gebruikt. Andere onderzoeken geven minder overtuigende resultaten. We moeten daarom voorzichtig zijn met de claim dat deze vitamines gehoorverlies kunnen voorkomen of behandelen.
Vitamine A zit bijvoorbeeld in lever, eieren en zuivel. C vinden we veel in groente en fruit. E zit onder andere in noten, zaden en plantaardige oliën.
En hoe zit het met vitamine D?
Vitamine D kennen we vooral vanwege de rol bij sterke botten en spieren. Toch wordt ook onderzocht of vitamine D verband houdt met de werking van het gehoor.
Een recente meta-analyse vond dat volwassenen met perceptief gehoorverlies gemiddeld lagere vitamine D-waarden hadden dan mensen zonder dit type gehoorverlies. Dat klinkt interessant, maar het onderzoek toont vooral een verband. Het bewijst niet dat een vitamine D-tekort de oorzaak is van het gehoorverlies. Daarvoor is aanvullend onderzoek nodig.
Vitamine D maken we grotendeels zelf aan onder invloed van zonlicht. Daarnaast zit het in onder andere vette vis, eieren en sommige verrijkte voedingsmiddelen.
Kunnen vitamines gehoorverlies voorkomen?
Hier moeten we oppassen dat we niet te veel beloven. Een gezond voedingspatroon is belangrijk voor je algemene gezondheid en ondersteunt ook de processen die nodig zijn voor een goed werkend gehoorsysteem. Maar vitamines kunnen schade door harde muziek, machines of andere lawaaibronnen niet ongedaan maken.
Wie regelmatig wordt blootgesteld aan harde geluiden, heeft daarom vooral baat bij goede gehoorbescherming. Denk aan oordoppen tijdens concerten, festivals en werkzaamheden met veel lawaai. Ook voldoende afstand tot luidsprekers en regelmatig rust nemen voor je oren helpen om de totale geluidsbelasting te beperken.
Een vitamine C-tablet maakt een concert van 100 decibel dus niet ineens veilig voor je oren. Was het maar zo eenvoudig.
Eten voor je oren
We adviseren om vitamines zoveel mogelijk uit een gevarieerd voedingspatroon te halen. Groenten, fruit, volkorenproducten, noten, zaden, vis, eieren en andere voedzame producten leveren verschillende vitamines en mineralen die je lichaam nodig heeft.
Supplementen zijn vooral zinvol wanneer je daadwerkelijk een tekort hebt of wanneer je vanwege je voeding, leeftijd of andere omstandigheden extra vitamines nodig hebt. Meer is niet automatisch beter. Sommige vitamines kunnen zich bij een hoge inname opstapelen en gezondheidsproblemen veroorzaken.
Heb je het idee dat je gehoor achteruitgaat, merk je dat gesprekken steeds moeilijker te verstaan zijn of zet je de televisie steeds harder? Dan is het verstandiger om je gehoor te laten controleren dan zelf te experimenteren met vitamines. Wij kunnen samen met je kijken naar je gehoor en naar wat je nodig hebt om gesprekken en geluid weer goed te kunnen volgen.
Goede voeding, goede bescherming
Vitamines kunnen bijdragen aan de gezondheid van je lichaam en mogelijk ook aan die van je gehoor. Vooral vitamine B12, foliumzuur en verschillende antioxidanten worden onderzocht in relatie tot gehoorverlies. De resultaten zijn interessant, maar voor de meeste vitamines is nog geen hard bewijs dat extra inname gehoorverlies voorkomt.
Wie zijn gehoor wil beschermen, kan daarom beter meerdere dingen tegelijk aanpakken. Eet gevarieerd, zorg voor voldoende voedingsstoffen en bescherm je oren tegen langdurig of extreem hard geluid. En merk je dat je minder goed hoort, wacht dan niet af tot het probleem groter wordt. Een gehoortest geeft veel meer informatie dan een potje vitamines.
