Grypa zwykle wiąże się z gorączką, bólami mięśni, zmęczeniem i zatkanym nosem. Słuch rzadko znajduje się na szczycie tej listy. Jednak w trakcie lub po grypie wiele osób zauważa, że ich uszy czują się inaczej lub że dźwięk dociera do nich mniej wyraźnie. To nie przypadek. Grypa może faktycznie wpływać na słuch, zwykle tymczasowo, czasem bardziej trwale.
Co dzieje się w organizmie podczas grypy?
Grypa to infekcja wirusowa, która atakuje cały organizm. Układ odpornościowy działa na pełnych obrotach, błony śluzowe ulegają zapaleniu i wytwarzany jest dodatkowy śluz. Ta reakcja zapalna nie ogranicza się do nosa i gardła, ale może również wpływać na uszy.
Uszy są połączone z nosogardłem przez trąbkę Eustachiusza. Gdy wystąpi tam obrzęk lub blokada, regulacja ciśnienia może zostać zakłócona. Ma to bezpośredni wpływ na słyszenie.
Pełne lub tępe uczucie w uszach
Jedną z najczęstszych dolegliwości związanych z grypą jest uczucie pełności w uszach. Dźwięk jest przytłumiony, jakbyś był pod wodą lub miał watę w uszach. Zwykle jest to spowodowane przez:
- obrzęk błony śluzowej wokół trąbki Eustachiusza
- różnica ciśnień między uchem środkowym a powietrzem zewnętrznym
- nagromadzenie płynu za błoną bębenkową
Ten rodzaj zmian słuchu zalicza się do problemów z przewodzeniem. Dźwięk po prostu nie dociera do ucha wewnętrznego. W większości przypadków problem ustępuje samoistnie po ustąpieniu objawów grypy.
Tymczasowa utrata słuchu podczas grypy
Niektóre osoby doświadczają tymczasowej utraty słuchu podczas grypy. Może to wystąpić w jednym uchu lub w obu. Zwykle wiąże się to z łagodnym lub umiarkowanym osłabieniem słuchu, które ustępuje, gdy drogi oddechowe wracają do normy.
Warto wiedzieć: tymczasowa utrata słuchu spowodowana grypą jest zazwyczaj nieszkodliwa. Staje się ona powodem do niepokoju tylko wtedy, gdy słuch nie powraca po całkowitym ustąpieniu grypy.
Ból ucha i zapalenie ucha środkowego
Zapalenie ucha środkowego może wystąpić podczas grypy, szczególnie u dzieci, ale także u dorosłych. Upośledzony drenaż przez trąbkę Eustachiusza pozwala bakteriom łatwiej gromadzić się w uchu środkowym.
Może to prowadzić do bólu ucha, ucisku, czasami gorączki i znacznego pogorszenia słuchu. W niektórych przypadkach płyn lub ropa dostają się nawet za błonę bębenkową. To również wpływa na słuch, zwykle tymczasowo, ale czasami wymaga leczenia.
Szumy uszne podczas lub po grypie
Mniej znaną, ale regularnie występującą dolegliwością jest szum w uszach, znany również jako tinnitus. W trakcie grypy lub krótko po niej ludzie mogą zauważyć pisk, syk lub szum w jednym lub obu uszach.
Przyczyna często leży w:
- tymczasowe przeciążenie aparatu słuchowego
- reakcje zapalne, które również wpływają na ucho wewnętrzne
- zmniejszony przepływ krwi spowodowany chorobą i zmęczeniem
W większości przypadków dźwięk ten znika po przywróceniu ustawień fabrycznych. Jeśli jednak nie ustąpi, warto zlecić kontrolę.
Zawroty głowy i problemy z równowagą
Narząd równowagi znajduje się w uchu wewnętrznym, tuż obok narządu słuchu. Grypa może pośrednio wpływać na ten obszar. Może to prowadzić do zawrotów głowy, uczucia oszołomienia lub problemów z równowagą.
Skargi te czasami wzmacniają poczucie, że „coś jest nie tak z uszami", nawet jeśli sam słuch jest tylko nieznacznie uszkodzony. Odpoczynek i regeneracja są tu zazwyczaj najważniejszymi czynnikami.
Czy grypa może spowodować trwałe uszkodzenie słuchu?
W większości przypadków nie. Problemy ze słuchem związane z grypą są prawie zawsze tymczasowe. Istnieją jednak wyjątki. W rzadkich przypadkach wirus może również wpływać na ucho wewnętrzne, prowadząc do nagłej utraty słuchu czuciowo-nerwowego.
Zwykle objawia się to jako:
- nagła, wyraźna utrata słuchu
- często przy jednym uchu
- czasami w połączeniu z szumem w uszach lub zawrotami głowy
Jest to sytuacja, w której ważne jest szybkie działanie medyczne. Im wcześniej rozpocznie się leczenie, tym większa szansa na wyzdrowienie.
Kiedy należy podjąć działania?
Warto zachować czujność, jeśli dolegliwości słuchowe utrzymują się dłużej niż sama grypa. Szczególnie w poniższych sytuacjach zaleca się kontakt z lekarzem rodzinnym lub audiologiem:
- słuch nie wraca do normy po jednym do dwóch tygodni
- utrzymuje się ból ucha lub ucisk
- szum w uszach nasila się lub nie ustępuje
- zawroty głowy utrzymują się
Wczesne monitorowanie zapobiega niepotrzebnemu przedłużaniu się tymczasowych objawów.
Co możesz zrobić samodzielnie w sezonie grypowym?
Chociaż grypie nie można zapobiec za pomocą prostych środków, można oszczędzić uszy. Wystarczająca ilość odpoczynku, dobry nocny odpoczynek i unikanie dodatkowego nacisku na uszy pomaga. Rozważ ostrożne wydmuchiwanie nosa i unikanie czynności powodujących ucisk, dopóki występują objawy.
Rozsądne jest również unikanie głośnych dźwięków podczas choroby. Słuch może być tymczasowo bardziej wrażliwy, co zwiększa prawdopodobieństwo nadmiernego wysiłku.
Grypa i słuch u dzieci
U dzieci trąbka Eustachiusza i ucho środkowe są bardziej podatne na zatory. Dlatego problemy ze słuchem podczas grypy są stosunkowo częste u dzieci. Czasami można to zauważyć poprzez mniejszą responsywność, gorsze słuchanie lub prośbę o powtórzenie.
Zwykle ustępuje to samoistnie, ale w razie wątpliwości zawsze warto to sprawdzić. Zwłaszcza, gdy słuch odgrywa rolę w rozwoju mowy i nauki.
Podsumowanie
Grypa z pewnością może mieć wpływ na słuch, choć często jest to bagatelizowane. Od uczucia pełności i tymczasowej utraty słuchu po szumy uszne i problemy z równowagą, uszy mają wiele do zrobienia podczas choroby. Na szczęście objawy te są zwykle tymczasowe i ustępują po odpowiednim odpoczynku i regeneracji.
Jeśli problemy ze słuchem utrzymują się lub nasilają, ważne jest, aby nie zwlekać. Dobry słuch jest zbyt ważny, by „brać to za pewnik", nawet jeśli zaczęło się od czegoś pozornie niewinnego, jak grypa.
